Về Tây Nguyên lắng nghe âm thanh chiêng tre – nghệ thuật đặc sắc ẩn chứa giá trị nhân văn hiếm có

Một bộ chiêng đặc biệt được làm hoàn toàn từ tre nứa. Đây là một loại chiêng tre độc đáo của người dân Ê Đê. Đó là “chinh cram”, một loại chiêng độc đáo và ẩn chứa nhiều giá trị nhân văn hiếm có.

Bên cạnh những dàn chiêng đồng, họ đã sáng tạo ra cả bộ chiêng tre vô cùng độc đáo từ những nguyên liệu sẵn có trong thiên nhiên. Trong đó, đặc sắc nhất phải kể đến bộ chiêng tre của người Ê đê, hay còn gọi là Ching cram.

Chỉ là những ống tre và thanh tre, nhưng để chế tác ra một bộ ching cram mang đặc trưng riêng của người Ê đê cũng vô cùng kỳ công và phức tạp. Đi theo mỗi ống tre là một thanh tre già, được gọt đẽo cẩn thận. Tùy từng nốt nhạc cao hay thấp, nghệ nhân phải dùng dao gọt miệng ống hoặc dùng cưa cắt bớt ống tre sao cho âm thanh tròn và vang, đúng với chức năng của nó trong dàn chiêng.

Người chế tác chiêng tre vừa có đôi tai thẩm âm kỳ tài, lại vừa có đôi bàn tay khéo léo và điêu luyện. Chỉ cảm âm một cách bản năng cùng những kinh nghiệm của bản thân, nghệ nhân đã biến những thanh tre đơn sơ thành một dàn âm thanh, có thể tấu lên bất kỳ bài chiêng nào như bộ chiêng bằng đồng.

Ching cram gồm hai bộ phận, đó là thanh tre và ống tre. Khi biểu diễn, nghệ nhân kẹp ống tre vào đùi, một tay cầm thanh tre, kê trước miệng ống, một tay cầm dùi gõ vào thanh tre cho âm thanh vọng xuống ống tre. Người Ê đê chơi bộ ching kna bằng đồng như thế nào thì cũng chơi bộ ching cram bằng tre như thế. Đó đều là những bộ chiêng cực kỳ phức tạp về tiết tấu.

Nếu như âm thanh của cồng chiêng làm bằng kim loại có độ ngân vang xa hơn, thể hiện sức mạnh và sự uy lực hơn thì âm thanh chiêng tre lại gần gũi, mộc mạc như tiếng vọng của núi rừng. Tiết tấu nhanh, sôi nổi và dồn dập của chiêng tre như tiếng thác reo, gió thổi, lôi cuốn người nghe đắm mình vào những giai điệu của nứa tre, để quên đi những bộn bề của cuộc sống.

Cũng từ những rừng tre nứa bạt ngàn được thiên nhiên ưu ái ban tặng, người dân Tây Nguyên đã chế tạo ra nhiều nhạc cụ khác như là những biến thể độc đáo từ chiêng tre, đồng bào nơi đây còn chế tạo ra bộ chiêng dội để chơi trong mỗi dịp hội làng, mỗi lần gặp gỡ, giao lưu.

Cùng với chiêng tre, những bộ chiêng dội làm từ tre nứa đã làm phong phú hơn đời sống tinh thần của đồng bào Ê đê nơi đây.

Thanh âm của nó lan tỏa vào từng ngõ ngách của đời sống âm nhạc, giản dị như thanh âm của cuộc sống. Đối với mỗi người dân Ê đê, chiêng tre như một sản phẩm âm nhạc của đại ngàn đã và đang để lại dấu ấn riêng bởi sự độc đáo của nó trong lòng những người yêu văn hóa Tây Nguyên.

Thanh Loan (Tổng Hợp) / Tin Nhanh Online

Từ khóa: chiengtre taynguyen

Tin nổi bật
Tin mới nhất
tin tuc